აირჩიეთ ქალაქი აირჩიეთ ქალაქი

მეტორთრიტი - Metorthrit 10მგ/მლ 1.5მლ 1 შპრიცი

#44170_969
 0 (0 შეფასება)
მახასიათებლები
სტატუსი
აირჩიეთ ქალაქი
მოიძიე აფთიაქშიაფთიაქები
ბრენდიRompharm / რომფარმი
ბრენდის ქვეყანა რუმინეთი
რაოდენობა და ფორმა1 კოლოფი
მოქმედი ნივთიერებაmethotrexate
დოზა10მგ/მლ
მოკლე აღწერა

მეთორტრიტი ნაჩვენებია აქტიური რევმატოიდული ართრიტის დროს მოზრდილებში.

31.82₾
33.50₾
1
შეკვრა
აირჩიეთ ქალაქი
მიწოდების მეთოდის გენერირებისთვის
მსგავსი პროდუქტები
  • აღწერა
  • შეფასებები

მეთორტრიტი

10 მგ/მლ, საინექციო ხსნარი მზა შპრიცში

საერთაშორისო არაპატენტირებული დასახელება

მეთოტრექსატი

ფარმაცევტული ფორმა

საინექციო ხსნარი მზა შპრიცში.

გამჭვირვალე, ყვითელი ხსნარი, ხილული ნაწილაკებისგან თავისუფალი.

შემადგენლობა

1 მზა შპრიცი 1 მლ საინექციო ხსნარით შეიცავს 10 მგ მეთოტრექსატს.

თითოეული მზა შპრიცი შეიცავს:

აქტიური ნივთიერება: 10 მგ მეთოტრექსატი.

დამხმარე ნივთიერებები: ნატრიუმის ქლორიდი, ნატრიუმის ჰიდროქსიდი 2M ხსნარის სახით, ნატრიუმის ჰიდროქსიდი 1M ხსნარის სახით (pH-ის რეგულირებისთვის), საინექციო წყალი.

1 მზა შპრიცი 1.5 მლ საინექციო ხსნარით შეიცავს 15 მგ მეთოტრექსატს.

თითოეული მზა შპრიცი შეიცავს:

აქტიური ნივთიერება: 15 მგ მეთოტრექსატი.

დამხმარე ნივთიერებები: ნატრიუმის ქლორიდი, ნატრიუმის ჰიდროქსიდი 2M ხსნარის სახით, ნატრიუმის ჰიდროქსიდი 1M ხსნარის სახით (pH-ის რეგულირებისთვის), საინექციო წყალი.

1 მზა შპრიცი 2 მლ საინექციო ხსნარით შეიცავს 20 მგ მეთოტრექსატს.

თითოეული მზა შპრიცი შეიცავს:

აქტიური ნივთიერება: 20 მგ მეთოტრექსატი.

დამხმარე ნივთიერებები: ნატრიუმის ქლორიდი, ნატრიუმის ჰიდროქსიდი 2M ხსნარის სახით, ნატრიუმის ჰიდროქსიდი 1M ხსნარის სახით (pH-ის რეგულირებისთვის), საინექციო წყალი.

საინექციო ხსნარში მეთოტრექსატის კონცენტრაცია არის 10 მგ მლ-ზე.

ფარმაცევტული ჯგუფი და ათქ კოდი

იმუნოსუპრესორები; სხვა იმუნოსუპრესორები.

ათქ კოდი: L04AX03

ფარმაკოლოგიური თვისებები

ფარმაკოდინამიკური თვისებები

მეთოტრექსატი არის ფოლიუმის მჟავას ანტაგონისტი, რომელიც მიეკუთვნება ციტოტოქსიკური საშუალებების კლასს, რომელიც ცნობილია როგორც ანტიმეტაბოლიტები. ის მოქმედებს ფერმენტ დიჰიდროფოლატ რედუქტაზას კონკურენტული ინჰიბირებით და ამით აფერხებს დნმ-ის და რნმ-ის სინთეზს. ჯერ არ არის დაზუსტებული, განპირობებულია თუ არა მეთოტრექსატის ეფექტურობა ფსორიაზის, ფსორიაზული ართრიტის და ქრონიკული პოლიართრიტის მართვაში ანთების საწინააღმდეგო თუ იმუნოსუპრესიული ეფექტით.

დიჰიდროფოლატი უნდა აღდგეს ტეტრაჰიდროფოლატამდე ამ ფერმენტის მიერ, სანამ ის გამოყენებული იქნება C1 ჯგუფების მატარებლად პურინის ნუკლეოტიდების და თიმიდილატების სინთეზში. ამიტომ, მეთოტრექსატი იწვევს უჯრედული ფოლატების დაგროვებას და აფერხებს დნმ-ის სინთეზს, დნმ-ის აღდგენას და უჯრედების რეპლიკაციას. თიმიდილატის სინთეზს თრგუნავს თავისუფალი მეთოტრექსატის უჯრედგარე კონცენტრაციები 10-8 მოლ/ლ-ით და პურინის სინთეზი 10-7 მოლ/ლ-ით. დიჰიდროფოლატ რედუქტაზას აფინურობა მეთოტრექსატის მიმართ მნიშვნელოვნად მაღალია, ვიდრე მისი აფინურობა ფოლიუმის მჟავას ან დიჰიდროფოლიუმის მჟავას მიმართ, ამიტომ ფოლიუმის მჟავას დიდი რაოდენობით მიღებაც კი, მეთოტრექსატის იმავე რაოდენობასთან ერთად, არ ცვლის მეთოტრექსატის ეფექტებს. გარდა ამისა, მეთოტრექსატი, როგორც ჩანს, იწვევს უჯრედშიდა დეოქსადენოზინტრიფოსფატის ზრდას, რომელიც, სავარაუდოდ, აფერხებს რიბონუკლეოტიდების შემცირებას და პოლინუკლეოტიდ ლიგაზას, დნმ-ის სინთეზსა და აღდგენაში მონაწილე ფერმენტს. აქტიურად პროლიფერირებადი ქსოვილები, როგორიცაა ავთვისებიანი უჯრედები, ძვლის ტვინი, ნაყოფის უჯრედები, პირის ღრუს და ნაწლავის ლორწოვანი გარსი, სპერმატოგონიები და შარდის ბუშტის უჯრედები, ზოგადად უფრო მგრძნობიარეა მეთოტრექსატის ამ ეფექტის მიმართ.

ფსორიაზის დროს კანის ეპითელური უჯრედების წარმოების სიჩქარე მნიშვნელოვნად გაზრდილია ნორმალურ კანთან შედარებით. პროლიფერაციის ეს დიფერენციალური მაჩვენებელი ფსორიაზული პროცესის კონტროლისთვის მეთოტრექსატის გამოყენების საფუძველია.

ფარმაკოკინეტიკური თვისებები

შეწოვა

პერორალური მიღების შემდეგ, მეთოტრექსატი შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან. დაბალი დოზებით მიღებისას (7.5 მგ/მ2-დან 80 მგ/მ2-მდე სხეულის ზედაპირის ფართობი), მეთოტრექსატის საშუალო ბიოშეღწევადობა დაახლოებით 70%-ია, თუმცა შესაძლებელია მნიშვნელოვანი ვარიაციები პაციენტებს შორის და პაციენტების შიგნით (25-100%). პლაზმური პიკური კონცენტრაციები მიიღწევა 1-2 საათის განმავლობაში. კანქვეშა, ინტრავენური და კუნთშიდა შეყვანისას გამოვლინდა მსგავსი ბიოშეღწევადობა.

კუნთში შეყვანის შემდეგ, ის სწრაფად და სრულად შეიწოვება. პლაზმური მაქსიმალური კონცენტრაცია დაფიქსირდა 0.25-2 საათის შემდეგ.

განაწილება

ინტრავენური შეყვანის შემდეგ, განაწილების საწყისი მოცულობა დაახლოებით 0.18 ლ/კგ (სხეულის წონის 18%) და სტაბილური მდგომარეობის პირობებში დაახლოებით 0.4-0.8 ლ/კგ (სხეულის წონის 40-80%). მეთოტრექსატი კონკურენციას უწევს აღდგენილ ფოლატს მატარებელი უჯრედებისთვის, რომლებიც აქტიურ ტრანსმემბრანულ ტრანსპორტს აშუალებენ. 100 μmol/l-ზე მეტი შრატის კონცენტრაციის დროს, პასიური დიფუზია ხდება მთავარი სატრანსპორტო გზა, რომლის მეშვეობითაც შესაძლებელია ეფექტური უჯრედშიდა კონცენტრაციების მიღწევა. მეთოტრექსატის დაახლოებით 50% უკავშირდება შრატის ცილებს. სხეულის ქსოვილებში განაწილებისას, მაღალი კონცენტრაციები, განსაკუთრებით ღვიძლში, თირკმელებში, ნაღვლის ბუშტში, ელენთაში, კანში და მსხვილ და წვრილ ნაწლავებში, პოლიგლუტამატების სახით, შეიძლება აღმოჩნდეს. მეთოტრექსატი ნელა გადადის ე.წ. „მესამე სივრცეში“ (პლევრული ეფუზია და ასციტი) და ამ შეფერხებით გამოიყოფა (რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ტოქსიკურობის შესაძლო ზრდა). მცირე დოზებით მიღებისას, მეთოტრექსატი მინიმალური რაოდენობით გადადის სითხეში; მაღალი დოზების (300 მგ/კგ სხეულის წონა) დროს სითხეში დაფიქსირდა 4-დან 7 მკგ/მლ-მდე კონცენტრაცია.

მეთოტრექსატის დაბალი დონე აღმოჩენილია ნერწყვსა და დედის რძეში და ის ასევე კვეთს პლაცენტარულ ბარიერს.

ბიოტრანსფორმაცია

დაბალი დოზების დროს, მეთოტრექსატი, როგორც ჩანს, მნიშვნელოვან მეტაბოლიზმს არ განიცდის. მაღალი დოზებით მეთოტრექსატი მეტაბოლიზდება ღვიძლშიდა გზით 7-ჰიდროქსიმეთოტრექსატად და 2,4-დიამინო-10-მეთილპტეროინის მჟავად, ასევე უჯრედშიდა გზით მეთოტრექსატის პოლიგლუტამატად, რომლის ხელახლა მეთოტრექსატად გარდაქმნა ჰიდროლაზას ფერმენტებით შესაძლებელია. პოლიგლუტამატის მეტაბოლიტები წარმოადგენენ დიჰიდროფოლატ რედუქტაზას და თიმიდილატ სინთეტაზას ინჰიბიტორებს. მეთოტრექსატის პოლიგლუტამატის მცირე რაოდენობა შეიძლება ქსოვილში უფრო ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში დარჩეს. ამ აქტიური მეტაბოლიტების შეკავება და ხანგრძლივი მოქმედება განსხვავდება სხვადასხვა უჯრედებში, ქსოვილებსა და სიმსივნეებში. მეთოტრექსატის დოზების [≤ 30 მგ/მ2 BSA (სხეულის ზედაპირის ფართობი)] გამოყენებისას ტერმინალური ნახევარგამოყოფის პერიოდი დაახლოებით 3-10 საათია. მაღალი დოზებით თერაპიის დროს ტერმინალური ნახევარგამოყოფის პერიოდი 8-15 საათია. პედიატრიულ პაციენტებში, რომლებიც იღებდნენ მეთოტრექსატს იუვენილური იდიოპათიური ართრიტის (3.75-26.2 მგ/მ2) სამკურნალოდ, პლაზმიდან ნახევარგამოყოფის საბოლოო პერიოდი 0.9-2.3 საათი იყო.

გამოყოფა

მეთოტრექსატის გამოყოფა ძირითადად თირკმლის მეშვეობით ხდება გლომერულური ფილტრაციისა და პროქსიმალურ მილაკებში აქტიური სეკრეციის გზით და დამოკიდებულია კონცენტრაციასა და გამოყენების ტიპზე. ინტრავენური შეყვანის შემდეგ, შეყვანილი დოზის 80-90% გამოიყოფა უცვლელი სახით შარდში 24 საათის განმავლობაში. ნაღვლის გზით გამოყოფა შემოიფარგლება შეყვანილი დოზის მაქსიმუმ 10%-ით. მეთოტრექსატი განიცდის ფართო ენტეროჰეპატურ ცირკულაციას, ამიტომ შეყვანილი დოზის მაქსიმუმ 10% გამოიყოფა განავალში. ინტრავენური შეყვანის შემდეგ, მეთოტრექსატი გამოიყოფა განაწილებიდან რამდენიმე წუთის შემდეგ, 12-24 საათის მეორე ფაზის განმავლობაში, ნახევარგამოყოფის პერიოდით 2-3 საათის განმავლობაში, და მესამე ფაზის განმავლობაში, ნახევარგამოყოფის პერიოდით 12-24 საათის განმავლობაში. თუ თირკმლის ფუნქცია დაქვეითებულია, შესაძლებელია ელიმინაციის შეფერხება, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს მძიმე გვერდითი მოვლენები. მეთოტრექსატის კლირენსსა და ენდოგენურ კრეატინინის კლირენსს შორის კარგი კორელაცია იქნა აღმოჩენილი. მეთოტრექსატის საერთო კლირენსი საშუალოდ 12 ლ/სთ-ია, მაგრამ მნიშვნელოვნად განსხვავდება და ზოგადად უფრო დაბალია მაღალი დოზების დროს.

გამოყოფის შეფერხება მეთოტრექსატის ტოქსიკურობის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია. ამჟამად ღვიძლის ფუნქციის დარღვევის დროს გამოყოფის შეზღუდვები არ არსებობს.

თერაპიული ჩვენებები

მეთორტრიტი ნაჩვენებია შემდეგი დაავადებების სამკურნალოდ:

- აქტიური რევმატოიდული ართრიტი მოზრდილებში,

- მძიმე, აქტიური იუვენილური იდიოპათიური ართრიტის პოლიართრიტული ფორმები (3 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვები), როდესაც არასტეროიდულ ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატებზე (აასპ) რეაგირება არაადეკვატურია,

- მძიმე, რეზისტენტული ინვალიდური ფსორიაზი, რომელიც ადეკვატურად არ რეაგირებს თერაპიის სხვა ფორმებზე, როგორიცაა ფოტოთერაპია, PUVA და რეტინოიდები, და მძიმე ფსორიაზული ართრიტი მოზრდილებში.

დოზირება და მიღების წესი

მეთოტრექსატი უნდა დანიშნოს მხოლოდ ექიმებმა, რომლებსაც აქვთ მეთოტრექსატის გამოყენების გამოცდილება და სრულად ესმით მეთოტრექსატით თერაპიის რისკები.

მნიშვნელოვანი გაფრთხილება მეთორტრიტის (მეთოტრექსატი) დოზირებასთან დაკავშირებით:

რევმატოიდული ართრიტის, აქტიური იუვენილური იდიოპათიური ართრიტის (JIA) და ფსორიაზის მკურნალობისას მეთორტრიტი (მეთოტრექსატი) უნდა იქნას გამოყენებული მხოლოდ კვირაში ერთხელ. მეთორტრიტის (მეთოტრექსატი) გამოყენებისას დოზირების შეცდომებმა შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული გვერდითი მოვლენები, მათ შორის სიკვდილი. გთხოვთ, ყურადღებით წაიკითხოთ ფურცელი-ჩანართის ეს ნაწილი.

მეთორტრიტის ინექცია კეთდება კვირაში მხოლოდ ერთხელ

პაციენტს ცალსახად უნდა ეცნობოს, რომ მეთოტრექსატი გამოიყენებაკვირაში მხოლოდ ერთხელ.

რეკომენდებულია კვირის კონკრეტული დღის მითითება, როგორც „ინექციის დღე“.

მეთოტრექსატის თვითშეყვანისას პაციენტები უნდა იყვნენ განსწავლული და გაწვრთნილნი ინექციის სათანადო ტექნიკაში. მეთოტრექსატის პირველი ინექცია უნდა ჩატარდეს ექიმის უშუალო მეთვალყურეობის ქვეშ.

მეთოტრექსატი უნდა დანიშნოს მხოლოდ ექიმმა, რომელსაც აქვს მეთოტრექსატის გამოყენების გამოცდილება და მეთოტრექსატით თერაპიის რისკების სრული გათვითცნობიერება. მეთოტრექსატი შეჰყავთ მხოლოდ კვირაში ერთხელ.

პაციენტს უნდა ეცნობოს, რომ მეთოტრექსატი გამოიყენება მხოლოდ კვირაში ერთხელ.

რეკომენდებულია კვირის კონკრეტული დღის მითითება, როგორც „ინექციის დღე“.

რეგულარული შეყვანა უნდა მოხდეს სამედიცინო პერსონალის მიერ. თუ კლინიკური მდგომარეობა იძლევა ამის საშუალებას, გარკვეულ შემთხვევებში. ზოგიერთ შემთხვევაში, ექიმმა შეიძლება გადაწყვიტოს, რომ პაციენტმა თავად უნდა მიიღოს წამალი. ასეთ შემთხვევებში სავალდებულოა ექიმის მიერ პაციენტის დეტალური ტრენინგი მედიკამენტის შეყვანის შესახებ.

პაციენტები უნდა იყვნენ განსწავლული და გაწვრთნილი მეთოტრექსატის თვითშეყვანის სწორი ინექციის ტექნიკაში. მეთოტრექსატის პირველი ინექცია უნდა ჩატარდეს ექიმის უშუალო მეთვალყურეობის ქვეშ.

დოზირება

დოზირება რევმატოიდული ართრიტის მქონე პაციენტებში:

რეკომენდებულია, რომ სატესტო დოზა შეიყვანონ პარენტერალურად, თერაპიის დაწყებამდე ერთი კვირით ადრე, იდიოსინკრაზული გვერდითი რეაქციების გამოსავლენად.

რეკომენდებული საწყისი დოზაა 7.5 მგ მეთოტრექსატი კვირაში ერთხელ, კანქვეშ, კუნთში ან ინტრავენურად. დაავადების ინდივიდუალური აქტივობისა და პაციენტის ტოლერანტობის მიხედვით, საწყისი დოზა შეიძლება თანდათან გაიზარდოს 2.5 მგ-ით კვირაში. ალტერნატიულად, შეიძლება გამოყენებულ იქნას უფრო მაღალი საწყისი დოზა. საშუალო ყოველკვირეული დოზაა 15 მგ - 20 მგ მეთოტრექსატი. არ უნდა გადააჭარბოთ 25 მგ ყოველკვირეულ დოზას. თუმცა, კვირაში 20 მგ-ზე მეტი დოზით მიღება შეიძლება დაკავშირებული იყოს ტოქსიკურობის მნიშვნელოვან ზრდასთან, განსაკუთრებით ძვლის ტვინის დათრგუნვასთან. მკურნალობაზე პასუხი მოსალოდნელია დაახლოებით 4-8 კვირის შემდეგ.

სასურველი თერაპიული შედეგის მიღწევის შემდეგ, დოზა თანდათან უნდა შემცირდეს ყველაზე დაბალ შესაძლო ეფექტურ შემანარჩუნებელ დოზამდე.

მკურნალობის შეწყვეტის შემდეგ სიმპტომები შეიძლება დაბრუნდეს.

ბავშვები და მოზარდები

დოზირება ბავშვებსა (> 3 წელი) და მოზარდებში იუვენილური იდიოპათიური ართრიტის პოლიართრიტული ფორმებით:

რეკომენდებული დოზაა 10-15 მგ/მ² სხეულის ზედაპირის ფართობზე (BSA) კვირაში ერთხელ. თერაპიისადმი რეზისტენტულ შემთხვევებში, ყოველკვირეული დოზა შეიძლება გაიზარდოს 20 მგ/მ² სხეულის ზედაპირის ფართობზე (BSA) / კვირაში ერთხელ.

თუმცა, დოზის გაზრდის შემთხვევაში ნაჩვენებია მონიტორინგის გაზრდილი სიხშირე.

ბავშვებსა და მოზარდებში ინტრავენური გამოყენების შესახებ შეზღუდული მონაცემების გამო, პარენტერალური შეყვანა შემოიფარგლება კანქვეშა და კუნთშიდა ინექციებით.

პაციენტები JIA-თი ყოველთვის უნდა გაიგზავნონ რევმატოლოგიურ განყოფილებაში, რომელიც სპეციალიზირებულია ბავშვების/მოზარდების მკურნალობაში.

3 წლამდე ასაკის ბავშვებში გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან ამ პოპულაციისთვის ეფექტურობისა და უსაფრთხოების შესახებ ხელმისაწვდომი მონაცემები არასაკმარისია (იხილეთ ნაწილი სპეციალური გაფრთხილებები და უსაფრთხოების ზომები გამოყენებისას).

დოზირება პაციენტებში ვულგარული ფსორიაზის და ფსორიაზული ართრიტის მძიმე ფორმებით:

რეკომენდებული საწყისი დოზა (70 კგ საშუალო წონის ზრდასრულისთვის): ტოქსიკურობის შესაფასებლად რეკომენდებულია 2.5-5 მგ ერთჯერადი სატესტო დოზა.

თუ ლაბორატორიული პარამეტრები 1 კვირის შემდეგ უცვლელი დარჩება, უნდა გაგრძელდეს მეთოტრექსატის დაახლოებით 7.5 მგ დოზა. დოზა თანდათან იზრდება (კვირაში 5-7.5 მგ-ის მატებით), ლაბორატორიული პარამეტრების მონიტორინგის პარალელურად, მკურნალობის ოპტიმალური შედეგის მიღწევამდე. ზოგადად, არ უნდა გადააჭარბოთ 25 მგ მეთოტრექსატის ყოველკვირეულ დოზას. ზოგადად, არ უნდა გადააჭარბოთ 25 მგ მეთოტრექსატის ყოველკვირეულ დოზას.

სასურველი თერაპიული შედეგის მიღწევის შემდეგ, დოზა თანდათან უნდა შემცირდეს ყველაზე დაბალ შესაძლო ეფექტურ შემანარჩუნებელ დოზამდე.

თერაპიაზე პასუხი, როგორც წესი, 4-8 კვირის შემდეგ დგება. ამის შემდეგ, თერაპია გრძელდება ან წყდება კლინიკური სურათისა და ლაბორატორიული პარამეტრების ცვლილებების მიხედვით.

თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტები:

მეტროტრიტი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში.

შემდეგ ცხრილში მოცემულია რეკომენდებული დოზები თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებისთვის; ადამიანებს შორის გამოხატული ფარმაკოკინეტიკური ცვალებადობის გამო, შეიძლება საჭირო გახდეს დოზის დამატებითი კორექტირება.

კრეატინინის კლირენსი (მლ/წთ)

რეკომენდებული სტანდარტული დოზის %

≥ 80

100

                                                      60 - 80

63 - 75

< 60

ალტერნატიული თერაპიის გამოყენება

 

ღვიძლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტები:

მეთოტრექსატი უნდა დაინიშნოს დიდი სიფრთხილით, თუ საერთოდ უნდა დაინიშნოს, პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ ღვიძლის მნიშვნელოვანი, გადატანილი ან ამჟამად არსებული დაავადება, განსაკუთრებით ალკოჰოლის ზემოქმედებით.

მეთოტრექსატი უკუნაჩვენებია, თუ ბილირუბინის მაჩვენებლები > 5 მგ/დლ (85.5 μმოლი/ლ)-ია.

ხანდაზმულები

ხანდაზმულ პაციენტებში დოზის შემცირება უნდა განიხილებოდეს ღვიძლისა და თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების, ასევე ფოლატის რეზერვების შემცირების გამო, რაც ასაკთან ერთად ვლინდება.

გამოყენება პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ მესამე განაწილების სივრცე (პლევრული გამონაჟონი ასციტი).

რადგან მეთოტრექსატის ნახევარგამოყოფის პერიოდი შეიძლება 4-ჯერ გაიზარდოს ნორმალურ ხანგრძლივობასთან შდარებით იმ პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ მესამე განაწილების სივრცე, საჭიროა დოზის შემცირება, ზოგიერთ შემთხვევაში შეიძლება საჭირო გახდეს მეთოტრექსატის მიღების შეწყვეტა (იხილეთ ნაწილები ფარმაკოლოგიური თვისებები და სპეციალური გაფრთხილებები და უსაფრთხოების ზომები გამოყენებისას).

მიღების მეთოდი:

სამკურნალო საშუალება განკუთვნილია მხოლოდ ერთჯერადი გამოყენებისთვის.

მეთოტრექსატის საინექციო ხსნარი განკუთვნილია კუნთში, ინტრავენური ან კანქვეშა გამოყენებისთვის.

მოზრდილებში მიღება უნდა მოხდეს ინტრავენური ბოლუსური ინექციის სახით.

გთხოვთ იხილოთ პუნქტი ,,სპეციალური გაფრხილებები განადგურებისას“.

მკურნალობის საერთო ხანგრძლივობას განსაზღვრავს ექიმი.

გამოყენებამდე ხსნარი ვიზუალურად უნდა შემოწმდეს.

უნდა იქნას გამოყენებული მხოლოდ გამჭვირვალე ხსნარი, რომელიც პრაქტიკულად თავისუფალია ნაწილაკებისგან.

მეთოტრექსატის კანთან და ლორწოვან გარსთან ნებისმიერი კონტაქტი უნდა იქნას აცილებული! დაბინძურების შემთხვევაში, დაზიანებული ადგილი დაუყოვნებლივ უნდა ჩამოიბანოთ დიდი რაოდენობით წყლით! გთხოვთ იხილოთ პუნქტი ,,სპეციალური გაფრხილებები განადგურებისას“.

რევმატოიდული ართრიტის, იუვენილური იდიოპათიური ართრიტის, ვულგარული ფსორიაზის მძიმე ფორმის და ფსორიაზული ართრიტის მეტოტრტრიტით მკურნალობა ხანგრძლივ მკურნალობას წარმოადგენს.

რევმატოიდული ართრიტი

რევმატოიდული ართრიტის მქონე პაციენტებში მკურნალობაზე პასუხი მოსალოდნელია 4-8 კვირის შემდეგ.

სიმპტომები შეიძლება განმეორდეს მკურნალობის შეწყვეტის შემდეგ.

ვულგარული ფსორიაზის და ფსორიაზული ართრიტის მძიმე ფორმები

ზოგადად, მკურნალობაზე პასუხი მოსალოდნელია 2-6 კვირის შემდეგ. მკურნალობა გრძელდება ან წყდება კლინიკური სურათისა და ლაბორატორიული პარამეტრების ცვლილებების მიხედვით.

შენიშვნა:

პერორალურიდან პარენტერალურ მიღებაზე გადასვლის შემთხვევაში, შესაძლოა საჭირო გახდეს დოზის შემცირება პერორალური მიღების შემდეგ მეთოტრექსატის ცვალებადი ბიოშეღწევადობის გამო.

მოქმედი მკურნალობის გაიდლაინების შესაბამისად, შესაძლებელია ფოლიუმის მჟავას ან ფოლინის მჟავას დანამატის მიღება.

უკუჩვენებები

მეტროტრიტი უკუნაჩვენებია შემდეგ შემთხვევებში:

- მომატებული მგრძნობელობა აქტიური ნივთიერების ან პუნქტში ,,ექსციპიენტების სია“ ჩამოთვლილი რომელიმე დამხმარე ნივთიერების მიმართ;

- ღვიძლის მძიმე დაზიანება;

- ალკოჰოლის ბოროტად გამოყენება (ალკოჰოლზე დამოკიდებულება ან ღვიძლის სხვა ქრონიკული დაავადებები);

- თირკმლის მძიმე დაზიანება (კრეატინინის კლირენსი 60 მლ/წთ-ზე ნაკლები, იხილეთ აგრეთვე პუნქტი ,,დოზირება და გამოყენების წესი“);

- ჰემატოპოეზური სისტემის არსებული დაავადებები;

- იმუნოდეფიციტი;

- სერიოზული, მწვავე ან ქრონიკული ინფექციები;

- პირის ღრუს წყლულები და ცნობილი აქტიური კუჭ-ნაწლავის წყლულოვანი დაავადება;

- ორსულობა, ძუძუთი კვება (იხილეთ პუნქტი ,,ფერტილობა, ორსულობა და ძუძუთი კვება“).

არასასურველი ეფექტები

უსაფრთხოების პროფილის შეჯამება

არასასურველი ეფექტების გამოვლენა და სიმძიმე დამოკიდებულია მეთოტრექსატის დოზის დონესა და მიღების სიხშირეზე. თუმცა, რადგან მძიმე გვერდითი რეაქციები შეიძლება განვითარდეს დაბალი დოზების დროსაც კი, აუცილებელია ექიმის მიერ პაციენტების რეგულარული მონიტორინგი მოკლე ინტერვალებით. თუმცა, ქვემოთ ჩამოთვლილი ზოგიერთი გვერდითი მოვლენა შეიძლება ძალიან იშვიათ შემთხვევებში გამოიწვიოს სიკვდილი. თუ ასეთი გვერდითი რეაქციები გამოვლინდა, დოზა უნდა შემცირდეს ან თერაპია უნდა შეწყდეს და უნდა იქნას მიღებული შესაბამისი კონტრზომები (იხ. ნაწილი 4.9). მეთოტრექსატით თერაპია უნდა განახლდეს მხოლოდ სიფრთხილით, მკურნალობის აუცილებლობის მკაცრი შეფასებისა და ტოქსიკურობის შესაძლო რეციდივის გაზრდილი ყურადღების გათვალისწინებით.

ყველაზე ხშირად აღწერილი გვერდითი რეაქციებია თრომბოციტოპენია, ლეიკოპენია, თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, ხველა, მადის დაკარგვა, დიარეა, მუცლის ტკივილი, გულისრევა, ღებინება, წყლულოვანი სტომატიტი (განსაკუთრებით მეთოტრექსატის მიღებიდან პირველი 24-48 საათის განმავლობაში), ღვიძლის ფერმენტების და ბილირუბინის მომატება, ალოპეცია, კრეატინინის კლირენსის შემცირება, დაღლილობა და სისუსტე.

წყლულოვანი სტომატიტი, როგორც წესი, ტოქსიკურობის პირველი ნიშანია.

გვერდითი რეაქციების სია

ამ ცხრილში სიხშირეები განისაზღვრება შემდეგი კონვენციის გამოყენებით: ძალიან ხშირი (≥ 1/10) ხშირი (≥ 1/100-დან < 1/10-მდე), არახშირი (≥ 1/1,000-დან < 1/100-მდე), იშვიათი (≥ 1/10,000-დან < 1/1,000-მდე), ძალიან იშვიათი (< 1/10,000), უცნობი (არსებული მონაცემებით შეფასება შეუძლებელია).

 

ძალიან ხშირი

ხშირი

არახშირი

იშვიათი

ძალიან იშვიათი

უცნობი

ინფექციები და ინვაზიები*

 

ჰერპეს ზოსტერი

სეფსისი, ოპორტუნისტული ინფექციები (ზოგიერთ შემთხვევაში შეიძლება იყოს ფატალური)

სეფსისი (მათ შორის

სასიკვდილო)

მარტივი ჰერპესი, ჰეპატიტი, ჰისტოპლაზმა, კრიპტოკოკური მიკოზი, ციტომეგალოვირუსით გამოწვეული ინფექციები (მათ შორის პნევმონია), დისემინირებული მარტივი ჰერპესი, ნოკარდიოზი,

პნევმოცისტური jiroveci პნევმონია*.

პნევმონია, B ჰეპატიტის ვირუსის ინფექციის რეაქტივაცია და C ჰეპატიტის ვირუსის ინფექციის გაუარესება

კეთილთვისებიანი, ავთვისებიანი და დაუზუსტებელი ნეოპლაზმები (მათ შორის კისტები და პოლიპები)

 

 

ავთვისებიანი ლიმფომები*

 

 

კანის კიბო (იხილეთ აგრეთვე პუნქტი „ურთიერთქმედება სხვა სამკურნალო საშუალებებთან და ურთიერთქმედების სხვა ფორმები“)

სისხლისა და ლიმფური სისტემის დარღვევები*

ლეიკოციტოპენია, თრომბოციტოპენია, ანემია.

ანემია, პანციტოპენია, მიელოსუპრესია, აგრანულოციტოზი,

 

მეგალობლასტური ანემია

აპლასტიური ანემია, ლიმფადენოპათია (ნაწილობრივ შექცევადი), ლიმფოპროლიფერაციული დარღვევები (იხილეთ „აღწერა ქვემოთ“), ეოზინოფილია, ნეიტროპენია.

.

 

იმუნური სისტემის დარღვევები*

 

 

ალერგიული რეაქციები, ანაფილაქსიური შოკი, იმუნოსუპრესია.

 

ჰიპოგამაგლობულინემია

 

 

მეტაბოლიზმისა და კვების დარღვევები

 

 

შაქრიანი დიაბეტის პროგრესული გამოვლინება.

 

 

 

ფსიქიატრიული დარღვევები

 

 

დეპრესია.

განწყობის ცვალებადობა, გარდამავალი აღქმის დარღვევები

 

 

ნერვული სისტემის დარღვევები

თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა

ძილიანობა, პარესთეზია.

, ჰემიპარეზი, დაბნეულობა, კრუნჩხვები, ლეიკოენცეფალოპათია/ენცეფალიტი*

პარეზი, მეტყველების დარღვევები, მათ შორის დიზართრია და აფაზია

ტკივილი, კიდურების კუნთების ასთენია, თავის ქალას ნერვის სინდრომი, პარესთეზია/ჰიპესთეზია, გემოს შეგრძნების ცვლილებები (მეტალის გემო), მენინგიტი (დამბლა, ღებინება), მწვავე ასეპტიკური მენინგიტი,

ნეიროტოქსიკურობა, არაქნოიდიტი, პარაპლეგია, დაბუჟება, ატაქსია, დემენცია, ცერებროსპინალური სითხის წნევის მომატება

თვალის დარღვევები

 

კონიუნქტივიტი

 

მხედველობის დარღვევები (ნაწილობრივ მძიმე), ბადურას ვენის თრომბოზი

პერიორბიტალური შეშუპება, ბლეფარიტი, ეპიფორა, ფოტოფობია, გარდამავალი სიბრმავე, მხედველობის დაკარგვა

რეტინოპათია

გულის დარღვევები

 

 

 

პერიკარდიტი, პერიკარდიული ეფუზია, პერიკარდიული ტამპონადა

 

 

სისხლძარღვოვანი დარღვევები

 

 

ვასკულიტი, ალერგიული ვასკულიტი.

ჰიპოტენზია, თრომბოემბოლიური მოვლენები (მათ შორის არტერიული და ცერებრალური თრომბოზი, თრომბოფლებიტი, ღრმა ვენების თრომბოზი).

 

 

სასუნთქი გზების, გულმკერდის და შუასაყრის დარღვევები

ხველა

ინტერსტიციული ალვეოლიტის/პნევმონიტის შედეგად გამოწვეული ფილტვის გართულებები და მასთან დაკავშირებული სიკვდილიანობა (მეთოტრექსატით მკურნალობის დოზისა და ხანგრძლივობისგან დამოუკიდებლად).

ფილტვის ფიბროზი, ფილტვის ეფუზია

ფარინგიტი, სუნთქვის უკმარისობა, ფილტვის ემბოლია,

ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება, პლევრული ეფუზია , ასთმის მსგავსი რეაქციები ხველით, ქოშინი, ფილტვების ფუნქციური ტესტების ანომალიები

ჰიპოქსია, ფილტვის ალვეოლური სისხლდენა

კუჭ-ნაწლავის დარღვევები*

მადის დაკარგვა, დიარეა (განსაკუთრებით მეთოტრექსატის მიღებიდან პირველი 24-48 საათის განმავლობაში), გულისრევა, ღებინება, მუცლის ტკივილი, პირის ღრუს და ყელის ლორწოვანი გარსის ანთება და დაწყლულება (განსაკუთრებით მეთოტრექსატის მიღებიდან პირველი 24-48 საათის განმავლობაში),

).

კუჭ-ნაწლავის წყლულები და სისხლდენა, პანკრეატიტი.

ენტერიტი, მელენა გინგივიტი

ჰემატემეზისი

არაინფექციური პერიტონიტი, ტოქსიკური მეგაკოლონი, ნაწლავის პერფორაცია, გლოსიტი

ჰეპატო-ბილიარული დარღვევები (იხილეთ ღვიძლის ბიოფსიის შესახებ შენიშვნები პუნქტში „განსაკუთრებული გაფრთხილებები და უსაფრთხოების ზომები გამოყენებისას“).

ღვიძლის ფერმენტების (ALAT, ASAT, ტუტე ფოსფატაზა და ბილირუბინი) დონის მომატება

 

ჰეპატოტოქსიუკრობა, სტეატოჰეპატიტის განვითარება, ქრონიკული ღვიძლის ფიბროზი და ციროზი, შრატის ალბუმინის შემცირება

მწვავე ჰეპატიტი

მწვავე ღვიძლის ნეკროზი, ქრონიკული ჰეპატიტის რეაქტივაცია, ღვიძლის უკმარისობა

 

კანისა და კანქვეშა ქსოვილის დარღვევები

ალოპეცია

ეგზანთემა, ერითემა, ქავილი, ფოტომგრძნობელობა, კანის წყლულები

მძიმე ტოქსიკური მოვლენების სახით: კანის ჰერპეტიფორმული გამონაყარი, სტივენს-ჯონსონის სინდრომი*, ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზი (ლაიელის სინდრომი)*, ჭინჭრის ციება, კანის გამოხატული პიგმენტაცია, კვანძები, ჭრილობების შეხორცების დარღვევა, ფსორიაზული ფოლაქების მტკივნეული დაზიანებები

აკნე, პეტექიები, ექქიმოზები, მულტიფორმული ერითემა, კანის ერითემატოზული გამონაყარი, ფრჩხილების პიგმენტაციის ცვლილებები, ონიქოლიზი

მწვავე პარონიქია, ფურუნკულოზი, ტელანგიექტაზიური ჰიდრადენიტი.

წამლისმიერი რეაქცია ეოზინოფილიით და სისტემური სიმპტომებით (DRESS), დერმატიტი, კანის აქერცვლა / ამქერცლავი დერმატიტი.

კუნთოვანი სისტემის, შემაერთებელი ქსოვილისა და ძვლების დარღვევები

 

 

ართრალგია, მიალგია, ოსტეოპოროზი

სტრესული მოტეხილობები

 

ყბის ოსტეონეკროზი (ლიმფოპროლიფერაციული დარღვევების მეორადი გამოვლინება)

თირკმლის და შარდსასქესო სისტემის დარღვევები

კრეატინინის კლირენსის შემცირება

 

ნეფროპათია, თირკმლის უკმარისობა, შარდის ბუშტის ანთება და წყლული (შესაძლოა ჰემატურიით), შარდის ბუშტის დაცლის დარღვევა, დიზურია, ოლიგურია, ანურია

ჰიპერურიკემია, შარდოვანას და კრეატინინის კონცენტრაციის მომატება, აზოტემია

პროტეინურია, ჰემატურია

 

ორსულობა,

ლეიკორეა და

პერინატალური

პირობები

 

 

ნაყოფის

მანკები

 

აბორტი

 

ნაყოფის სიკვდილი

 

რეპროდუქციული სისტემის და სარძევე ჯირკვლის დარღვევები

 

 

საშოს ანთება და დაწყლულება

გარდამავალი ოლიგოსპერმია, გარდამავალი მენსტრუალური დარღვევები.

ოოგენეზის/სპერმატოგენეზის დარღვევა*, უნაყოფობა*, მენსტრუალური ციკლის დარღვევები, ლიბიდოს დაკარგვა, იმპოტენცია, გინეკომასტია, ვაგინალური გამონადენი

უროგენიტალური დისფუნქცია

ზოგადი დარღვევები და შეყვანის ადგილის მდგომარეობები

ასთენია

 

პირექსია

 

Ცხელება.

მეთოტრექსატის კანქვეშა შეყვანა კარგ ადგილობრივ ტოლერანტობას ავლენს. დაფიქსირდა მხოლოდ მსუბუქი ადგილობრივი კანის რეაქციები, რომელთა რაოდენობაც მკურნალობის პროცესში შემცირდა.

ინექციის ადგილი: ტკივილი გულმკერდის არეში, შემცივნება, ინექციის ადგილის ნეკროზი, შეშუპება

 

* სერიოზული გვერდითი რეაქციებისთვის იხილეთ პუნქტი „განსაკუთრებული გაფრთხილებები და უსაფრთხოების ზომები გამოყენებისას“.

შერჩეული გვერდითი რეაქციების აღწერა

ლიმფომა/ლიმფოპროლიფერაციული დარღვევები: აღწერილია ლიმფომის და სხვა ლიმფოპროლიფერაციული დარღვევების ცალკეული შემთხვევები, რომლებიც მკურნალობის შეწყვეტის შემდეგ რიგ შემთხვევებში გაქრა.

მეთოტრექსატის კუნთში შეყვანისას, ინექციის ადგილას ხშირად შეიძლება განვითარდეს ადგილობრივი არასასურველი ეფექტები (წვის შეგრძნება) ან დაზიანება (სტერილური აბსცესის წარმოქმნა, ცხიმოვანი ქსოვილის განადგურება). მეთოტრექსატის კანქვეშა შეყვანა ადგილობრივად კარგად აიტანება. დაფიქსირდა მხოლოდ მსუბუქი ადგილობრივი კანის რეაქციები, რომლებიც თერაპიის დროს მცირდებოდა.

საეჭვო გვერდითი რეაქციების შესახებ შეტყობინება                    

მნიშვნელოვანია საეჭვო გვერდითი რეაქციების შესახებ შეტყობინება სამკურნალო პროდუქტის ავტორიზაციის შემდეგ. ეს საშუალებას იძლევა სამკურნალო პროდუქტის სარგებლისა და რისკის ბალანსის მუდმივი მონიტორინგის. ჯანდაცვის სპეციალისტებს მოეთხოვებათ ნებისმიერი საეჭვო გვერდითი რეაქციის შესახებ შეტყობინება ეროვნული ანგარიშგების სისტემის მეშვეობით.

განსაკუთრებული გაფრთხილებები და უსაფრთხოების ზომები გამოყენებისას

სპეციალური გაფრთხილებები

ექიმმა უნდა მიუთითოს მედიკამენტის მიღების დღე რეცეპტში. ექიმმა უნდა უზრუნველყოს, რომ პაციენტებმა გაიგონ, რომ მეთოტრექსატი უნდა მიიღონ მხოლოდ კვირაში ერთხელ.

პაციენტებს უნდა მიეწოდოთ ინსტრუქცია სამკურნალო პროდუქტის კვირაში მხოლოდ ერთხელ მიღების მნიშვნელობის შესახებ.

პაციენტებს უნდა მიეწოდოთ მკაფიო ინფორმაცია, რომ თერაპია უნდა ჩატარდეს კვირაში ერთხელ და რომ მეთოტრექსატის რეკომენდებული დოზის არასწორად მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს მძიმე, მათ შორის პოტენციურად ლეტალური გვერდითი რეაქციები (იხილეთ ნაწილები „დოზირება და მიღების წესი“ და „დოზის გადაჭარბება“). ლეტალური შემთხვევები დაფიქსირდა, განსაკუთრებით ხანდაზმულებში, ყოველკვირეული დოზის შემთხვევითი ყოველდღიური გამოყენების შემდეგ.

მეთოტრექსატი უნდა დაინიშნოს მხოლოდ ექიმების მიერ, რომლებსაც აქვთ საკმარისი გამოცდილება დაავადების მეთოტრექსატით მკურნალობაში.

ფერტილობა და რეპროდუქცია

ფერტილობა

მეთოტრექსატი, როგორც აღინიშნა, იწვევს ოლიგოსპერმიას, მენსტრუალურ დისფუნქციას და ამენორეას ადამიანებში, თერაპიის დროს და მისი შეწყვეტიდან მოკლე პერიოდის განმავლობაში; ასევე ფერტილობის დარღვევას, რაც გავლენას ახდენს სპერმატოგენეზსა და ოოგენეზზე მიღების პერიოდში - ეს ეფექტები, როგორც ჩანს, შექცევადია თერაპიის შეწყვეტის შემდეგ.

ტერატოგენურობა - რეპროდუქციული რისკი

მეთოტრექსატი, როგორც ცნობილია, იწვევს ემბრიოტოქსიკურობას, აბორტს და ნაყოფის დეფექტებს ადამიანებში. ამიტომ, რეპროდუქციაზე, აბორტზე და თანდაყოლილ დეფექტებზე ზემოქმედების შესაძლო რისკები უნდა განიხილონ რეპროდუქციული პოტენციალის მქონე მამაკაც და ქალ პაციენტებთან (იხ. ნაწილი ,,ფერტილობა, ორსულობა და ლაქტაცია’’). ორსულობის არარსებობა უნდა დადასტურდეს მეთოტრექსატის გამოყენებამდე. თუ რეპროდუქციული პოტენციალის მქონე ქალები მკურნალობენ, მკურნალობის დროს და მისი დასრულებიდან სულ მცირე ექვსი თვის განმავლობაში უნდა იქნას გამოყენებული ეფექტური კონტრაცეფცია.

მამაკაცებისთვის კონტრაცეფციის შესახებ რჩევისთვის იხილეთ ნაწილი ,,ფერტილობა, ორსულობა და ლაქტაცია’’.

ტოქსიკურობა

ფსორიაზი

მძიმე ტოქსიკური რეაქციების (რომლებიც შეიძლება ფატალური იყოს) შესაძლებლობის გამო, მეთოტრექსატი უნდა იქნას გამოყენებული მხოლოდ მძიმე ფსორიაზის მქონე პაციენტებში, რომლებიც სხვა მკურნალობაზე ადეკვატურად არ რეაგირებენ.

მეთოტრექსატით ნამკურნალები პაციენტები უნდა იმყოფებოდნენ ყურადღებით მონიტორინგის ქვეშ, რათა შესაძლო ტოქსიკური ეფექტების ან გვერდითი რეაქციების ნიშნები რაც შეიძლება სწრაფად გამოვლინდეს და შეფასდეს.

პაციენტები საფუძვლიანად უნდა იყვნენ ინფორმირებულნი რისკების შესახებ (მათ შორის ტოქსიკურობის ადრეული ნიშნებისა და სიმპტომების). გარდა ამისა, ისინი უნდა იყვნენ ინფორმირებულნი ექიმთან დაუყოვნებლივ კონსულტაციის აუცილებლობის შესახებ, თუ გამოვლინდება ინტოქსიკაციის სიმპტომები, ასევე ინტოქსიკაციის სიმპტომების შემდგომი აუცილებელი მონიტორინგის შესახებ (მათ შორის რეგულარული ლაბორატორიული ტესტები).

მეთოტრექსატის მიღების შეწყვეტა ყოველთვის არ იწვევს გვერდითი რეაქციების სრულ რემისიას.

მეთოტრექსატი ნელა გამოიყოფა სხეულის ღრუებიდან („მესამე სივრცე“) სითხის პათოლოგიური დაგროვებიდან, როგორიცაა ასციტი ან პლევრული გამონაჟონი, რაც იწვევს ნახევარგამოყოფის პერიოდის გახანგრძლივებას და მოულოდნელ ტოქსიკურობას. პლევრული გამონაჟონი და ასციტი უნდა გამოიდევნოს მეთოტრექსატით თერაპიის დაწყებამდე.

სისხლმბადი სისტემა

მეთოტრექსატს შეუძლია ჰემატოპოეზის დათრგუნვა, რაც იწვევს ანემიას, აპლასტიურ ანემიას, პანციტოპენიას, ლეიკოპენიას, ნეიტროპენიას და/ან თრომბოციტოპენიას. სიცოცხლისთვის საშიში გართულებების პირველი ნიშნები შეიძლება იყოს: ცხელება, ყელის ტკივილი, პირის ღრუს ლორწოვანი გარსის წყლულები, გრიპის მსგავსი სიმპტომები, ძლიერი დაღლილობა, ცხვირიდან გამონადენი და დერმატორაგია. მეგალობლასტური ანემიის შემთხვევები დაფიქსირდა, განსაკუთრებით ხანდაზმულ პაციენტებში ხანგრძლივი თერაპიის დროს.

ღვიძლის ფუნქცია

მისი პოტენციური ჰეპატოტოქსიური ეფექტის გამო, რეკომენდებულია არ მიიღოთ სხვა ჰეპატოტოქსიური სამკურნალო საშუალება ან სამკურნალო საშუალებები, რომლებიც ჰეპატოტოქსიურად ითვლება, ერთდროულად და რეკომენდებულია ალკოჰოლის მიღების შეწყვეტა ან მისი მინიმუმამდე შემცირება მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს.

მეთოტრექსატმა შეიძლება გამოიწვიოს მწვავე ჰეპატიტის და პოტენციურად ფატალური ქრონიკული ჰეპატოტოქსიურობის (ფიბროზი და ციროზი) პოტენციური რისკი, რომელიც, როგორც წესი, შეიძლება იყოს გარდამავალი და ასიმპტომური და არ მიუთითებდეს ღვიძლის შემდგომ დაავადებაზე.

ქრონიკული ტოქსიკურობა ჩვეულებრივ ვითარდება ხანგრძლივი გამოყენების შემდეგ (ძირითადად 2 წელი ან მეტი) და 1.5 გ-ზე მეტი საერთო კუმულაციური დოზის შემდეგ. ფსორიაზის მქონე პაციენტებში ჩატარებულ კვლევებში აღმოჩნდა, რომ ჰეპატოტოქსიურობა დაკავშირებული იყო საერთო კუმულაციურ დოზასთან და ტოქსიკურობა გაიზარდა ალკოჰოლის ბოროტად გამოყენების, სიმსუქნის, დიაბეტის და ხანდაზმული ასაკის გამო. ხანგრძლივი გამოყენების შემდეგ ჩატარებული ღვიძლის ბიოფსიები ხშირად ავლენდა ჰისტოლოგიურ ცვლილებებს; ასევე აღწერილია ფიბროზი და ციროზი.

მეთოტრექსატით გამოწვეული B ჰეპატიტის ვირუსის ინფექციის რეაქტივაცია ან C ჰეპატიტის ვირუსის ინფექციების გამწვავება ზოგიერთ შემთხვევაში შეიძლება ფატალური იყოს. B ჰეპატიტის რეაქტივაციის ზოგიერთი შემთხვევა მეთოტრექსატის შეწყვეტის შემდეგაც დაფიქსირდა. კლინიკური და ლაბორატორიული ტესტები უნდა ჩატარდეს ღვიძლის არსებული დაავადების შესაფასებლად იმ პაციენტებში, რომლებსაც ადრე ჰქონდათ B ან C ჰეპატიტი. შედეგად, მეთოტრექსატით მკურნალობა შეიძლება ზოგიერთი პაციენტისთვის შეუსაბამო იყოს.

გარდა ამისა, ქრონიკული არააქტიური ინფექციის არსებობისას, როგორიცაა ჰერპეს ზოსტერი ან ტუბერკულოზი, განსაკუთრებული ყურადღებაა საჭირო შესაძლო რეაქტივაციის გამო.

ინსულინდამოკიდებული შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტებში განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს, რადგან მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს, იზოლირებულ შემთხვევებში, განვითარდა ღვიძლის ციროზი ტრანსამინაზების პერიოდული მომატების გარეშე.

თირკმლის ფუნქცია

ვინაიდან მეთოტრექსატი ძირითადად თირკმელებით გამოიყოფა, თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში, სისხლის შრატში კონცენტრაციის ხანგრძლივი მომატება ხდება, რამაც შეიძლება სერიოზული გვერდითი რეაქციები გამოიწვიოს.

თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (მაგ., ხანდაზმული პაციენტები), მეთოტრექსატი უნდა იქნას გამოყენებული სიფრთხილით და დაბალი დოზებით, მისი თირკმლისმიერი ელიმინაციის შეფერხების გამო (იხ. ნაწილი 4.2).

როდესაც არსებობს რისკ-ფაქტორები, როგორიცაა თირკმლის დისფუნქცია, მათ შორის თირკმლის მსუბუქი უკმარისობა, არასტეროიდულ ანთების საწინააღმდეგო საშუალებებთან ერთად მიღება არ არის რეკომენდებული.

მეთოტრექსატით თერაპიამ შეიძლება გამოიწვიოს თირკმლის ფუნქციის გაუარესება, გარკვეული ლაბორატორიული მაჩვენებლების (კრეატინინი, შარდოვანა, შრატის შარდმჟავა) მატებით, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს თირკმლის მწვავე უკმარისობა ოლიგურიით/ანურიით. ეს, სავარაუდოდ, განპირობებულია მეთოტრექსატის და მისი მეტაბოლიტების თირკმლის მილაკებში დალექვით.

კუჭ-ნაწლავის ტოქსიკურობა

დეჰიდრატაციის გამომწვევი მდგომარეობები, როგორიცაა ღებინება, დიარეა, სტომატიტი, შეიძლება ზრდიდეს მეთოტრექსატის ტოქსიკურობას მეთოტრექსატის დონის მომატების გამო. ამ შემთხვევებში, უნდა დაიწყოს დამხმარე თერაპია და მეთოტრექსატის გამოყენება უნდა შეწყდეს სიმპტომების გაქრობამდე.

თუ განვითარდა წყლულოვანი სტომატიტი ან დიარეა, სისხლიანი ღებინება, შავი ფერის განავალი ან სისხლი განავალში, მკურნალობა უნდა შეწყდეს, რადგან შესაძლოა განვითარდეს ჰემორაგიული ენტერიტი და ნაწლავის პერფორაციით გამოწვეული სიკვდილი.

იმუნური სისტემა

იმუნურ სისტემაზე ზემოქმედების გამო, მეთოტრექსატმა შეიძლება გამოიწვიოს ვაქცინებისა და ლაბორატორიული ტესტების (იმუნური პასუხის ჩაწერის იმუნოლოგიური პროცედურები) ცრუ შედეგები.

მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს ვაქცინაცია შეიძლება არაეფექტური იყოს.

ინფექციის გაზრდილი რისკის გამო, ცოცხალი ვაქცინების შემცველი ვაქცინები არ უნდა იქნას გამოყენებული მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს.

ფილტვის ფუნქცია

განსაკუთრებული ყურადღება რეკომენდებულია ფილტვების ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში.

მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს შეიძლება გამოვლინდეს შემდეგი სიმპტომები და შეიძლება იყოს სერიოზული, პოტენციურად ფატალური მდგომარეობების ნიშნები: ფილტვის გართულებები, პლევრის ეფუზია, ალვეოლიტი ან პნევმონია ისეთი სიმპტომებით, როგორიცაა მშრალი ხველა, ცხელება, სისუსტე, ხველა, ტკივილი გულმკერდის არეში, ქოშინი, ჰიპოქსემია და ფილტვის ინფილტრატები, რომლებიც ჩანს გულმკერდის რენტგენოგრამაზე ან არასპეციფიკური პნევმონია. ბიოლოგიურმა ბიოფსიებმა სხვადასხვა შედეგი გამოიღო (მაგ., ინტერსტიციული შეშუპება, მონონუკლეარული ინფილტრატები ან არაკაზეიზური გრანულომები).

თუ ეს გართულებები საეჭვოა, მეთოტრექსატით მკურნალობა დაუყოვნებლივ უნდა შეწყდეს და ინფექციების და სიმსივნეების გამოსარიცხად უნდა ჩატარდეს საფუძვლიანი გამოკვლევა.

მეთოტრექსატით გამოწვეული ფილტვის დაავადებები შეიძლება განვითარდეს მკურნალობის ნებისმიერ დროს, ყოველთვის არ იყო სრულიად შექცევადი და დაფიქსირდა კვირაში 7.5 მგ-მდე დაბალი დოზით მიღებისას.

გარდა ამისა, ფილტვის ალვეოლური სისხლჩაქცევა დაფიქსირდა მეთოტრექსატის რევმატოლოგიური ან მასთან დაკავშირებული ჩვენებების დროს მიღებისას. ეს მოვლენა ასევე შეიძლება დაკავშირებული იყოს ვასკულიტთან და სხვა თანმხლებ დაავადებებთან. გამოკვლევები უნდა იქნას გათვალისწინებული, როდესაც საეჭვოა ფილტვის ალვეოლური სისხლდენა დიაგნოზის დასადასტურებლად.

მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს შეიძლება განვითარდეს ფატალური ოპორტუნისტული ინფექციები, მათ შორის Pneumocystis jirovecii პნევმონია. ფილტვის სიმპტომების მქონე პაციენტებში ასევე უნდა იქნას გათვალისწინებული Pneumocystis jirovecii პნევმონიის შესაძლებლობა.

კანისა და კანქვეშა ქსოვილის დარღვევები

მეთოტრექსატის ერთჯერადი ან განმეორებითი მიღების შემდეგ აღწერილია კანის სერიოზული, ზოგჯერ ფატალური რეაქციები, როგორიცაა სტივენს-ჯონსონის სინდრომი და ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზი (ლაიელის სინდრომი).

მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს შეიძლება განმეორდეს რადიაციული დერმატიტი ან მზის დამწვრობა (რეაქტივაციის რეაქცია). ფსორიაზული დაზიანებები შეიძლება გამწვავდეს ულტრაიისფერი დასხივების და მეთოტრექსატის თანმხლები მიღების დროს.

სიმსივნეები

მეთოტრექსატის დაბალი დოზით გამოყენებისას იშვიათად აღინიშნა ავთვისებიანი ლიმფომების გაჩენა; ზოგიერთ შემთხვევაში ისინი მეთოტრექსატის შეწყვეტის შემდეგ რეგრესიას განიცდიდნენ. ლიმფომების განვითარების შემთხვევაში, მეთოტრექსატის მიღება უნდა შეწყდეს და მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ლიმფომა არ რეგრესირებს, უნდა დაიწყოს შესაბამისი თერაპია.

ნერვული სისტემა

მეთოტრექსატის ინტრავენურმა შეყვანამ შეიძლება გამოიწვიოს მწვავე ენცეფალიტი და მწვავე ენცეფალოპათია, ფატალური შედეგებით.

ლეიკოენცეფალოპათიის შემთხვევები დაფიქსირდა პაციენტებში, რომლებიც იღებდნენ პერორალურ მეთოტრექსატს.

პროგრესული მულტიფოკალური ლეიკოენცეფალოპათია (PML)

პროგრესული მულტიფოკალური ლეიკოენცეფალოპათიის (PML) შემთხვევები დაფიქსირდა პაციენტებში, რომლებიც მკურნალობდნენ მეთოტრექსატით, განსაკუთრებით სხვა იმუნოსუპრესიულ საშუალებებთან კომბინაციაში. PML

შეიძლება იყოს ფატალური და უნდა იქნას გათვალისწინებული დიფერენციალური დიაგნოზის დროს იმუნოკომპრომეტირებულ პაციენტებში

ნევროლოგიური სიმპტომების ახალი გამოვლენით ან გაუარესებით.

ფოლიუმის მჟავას გამოყენება

ფოლატის დეფიციტმა შეიძლება გაზარდოს მეთოტრექსატის ტოქსიკურობა (იხილეთ ნაწილი „ურთიერთქმედება სხვა სამკურნალო საშუალებებთან და ურთიერთქმედების სხვა ფორმები“).

ფოლიუმის მჟავას ან ფოლინის მჟავას გამოყენებამ შეიძლება შეამციროს მეთოტრექსატის ტოქსიკურობა (კუჭ-ნაწლავის სიმპტომები, სტომატიტი, ალოპეცია და ღვიძლის ფერმენტების მომატება).

ფოლიუმის მჟავას პრეპარატების მიღებამდე რეკომენდებულია B12 ვიტამინის დონის შემოწმება, რადგან ფოლატის მიღებამ შეიძლება შენიღბოს B12 ვიტამინის დეფიციტი, განსაკუთრებით 50 წელზე უფროსი ასაკის მოზრდილებში.

რეკომენდებული გამოკვლევები და უსაფრთხოების ზომები:

მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს პაციენტები უნდა იმყოფებოდნენ ყურადღებით მონიტორინგის ქვეშ. მონიტორინგი მოიცავს ადეკვატურ ჰიდრატაციას, შარდის ალკალიზაციას, შრატში მეთოტრექსატის დონის განსაზღვრას და თირკმლის ფუნქციის შეფასებას, ტოქსიკურობის სიმპტომების დროულად აღმოსაჩენად.

თერაპიის დაწყებამდე უნდა შეფასდეს შემდეგი:

• სისხლის სრული ანალიზი დიფერენციალური სისხლის ანალიზით და თრომბოციტებით,

• ღვიძლის ფერმენტები (ALT [GPT], AST [GOT]), ბილირუბინი,

• შრატის ალბუმინი,

• გულმკერდის რენტგენი, საჭიროების შემთხვევაში

• თირკმლის ფუნქციის ტესტები (თუ საჭიროა კრეატინინის კლირენსი)

• კლინიკური ჩვენების შემთხვევაში, ტუბერკულოზის გამორიცხვა

• ჰეპატიტის სეროლოგია (A, B, C).

თერაპიის დროს: ქვემოთ მოცემული ტესტები უნდა ჩატარდეს ყოველ კვირას პირველი ორი კვირის განმავლობაში, პირველი თვის განმავლობაში, შემდეგ კი, ლეიკოციტების რაოდენობისა და პაციენტის სტაბილურობის მიხედვით, თვეში ერთხელ მაინც.

დოზის გაზრდისას ასევე უნდა იქნას გათვალისწინებული მონიტორინგის სიხშირის გაზრდა (მაგ., დეჰიდრატაციის, მეთოტრექსატის მომატებული ტოქსიკურობის გამო).

1. პირის ღრუს და ყელის გამოკვლევა: ლორწოვანი გარსის ცვლილებების დასადგენად.

2. სისხლის სრული ანალიზი დიფერენციალური ანალიზით და თრომბოციტებით:

ლეიკოციტების ან თრომბოციტების მნიშვნელოვანი შემცირების შემთხვევაში, მეთოტრექსატით მკურნალობა დაუყოვნებლივ უნდა შეწყდეს.

3. ღვიძლის ფუნქციური ტესტები:

პაციენტებში 13-20%-იანი სიხშირით დაფიქსირდა ტრანსამინაზების დროებითი მატება ნორმის ზედა ზღვართან შედარებით ორჯერ ან სამჯერ. ეს, როგორც წესი, არ წარმოადგენს მკურნალობის რეჟიმის შეცვლის მიზეზს.

ღვიძლის ფერმენტების მუდმივი მატება და/ან შრატის ალბუმინის შემცირება შეიძლება მიუთითებდეს მძიმე ჰეპატოტოქსიურობაზე.

ღვიძლის ფერმენტების მაჩვენებლებზე დაფუძნებული დიაგნოზი არ იძლევა მორფოლოგიური ჰეპატოტოქსიურობის განვითარების სწორად პროგნოზირების საშუალებას, ანუ ნორმალური ტრანსამინაზების შემთხვევაშიც კი, ღვიძლის ფიბროზი შეიძლება გამოვლინდეს მხოლოდ ჰისტოლოგიურად ან, უფრო იშვიათად, შეიძლება ასევე იყოს ჰეპატოციროზი.

ღვიძლის ფერმენტების მუდმივი მატების შემთხვევაში, უნდა განიხილებოდეს დოზის შემცირება ან თერაპიის შეწყვეტა. პაციენტებში, რომლებსაც აღენიშნებათ ღვიძლის მუდმივი უკმარისობა, მეთოტრექსატით მკურნალობა სამუდამოდ უნდა შეწყდეს. ფსორიაზის ყველაზე მძიმე ფორმების შემთხვევაში იხილეთ აგრეთვე მე-4 პუნქტი „ღვიძლის ბიოფსია“.

4. ღვიძლის ბიოფსია:

მკურნალობა არ უნდა დაიწყოს ან უნდა შეწყდეს, თუ მკურნალობის დროს აღინიშნება ან განვითარდა ღვიძლის ფუნქციური ტესტების მუდმივი ან მნიშვნელოვანი დარღვევა, ღვიძლის ფიბროზის სხვა არაინვაზიური კვლევები ან ღვიძლის ბიოფსია.

პაციენტებში 13-20 სიხშირით დაფიქსირდა შრატის ტრანსამინაზების დონის ნორმის ზედა ზღვართან შედარებით ორ-სამჯერ მატება. შრატის ღვიძლის ფერმენტების მუდმივი მომატება და/ან შრატის ალბუმინის შემცირება შეიძლება იყოს მძიმე ჰეპატოტოქსიურობის მაჩვენებელი. შრატის ღვიძლის ფერმენტების მუდმივი მომატების შემთხვევაში, უნდა განიხილებოდეს დოზის შემცირება ან თუნდაც მკურნალობის შეწყვეტა.

ჰისტოლოგიურ ცვლილებებს, ფიბროზს და, იშვიათად, ციროზს შეიძლება არ უძღოდეს ღვიძლის ფუნქციური ტესტების დარღვევა. ციროზის დროს არსებობს სიტუაციები, როდესაც შრატის ტრანსამინაზების დონე ნორმალურია. ამიტომ, ღვიძლის ფუნქციური ტესტების გარდა, უნდა განიხილებოდეს ღვიძლის მდგომარეობის მონიტორინგის არაინვაზიური დიაგნოსტიკური მეთოდები. ღვიძლის ბიოფსია უნდა განიხილებოდეს ინდივიდუალურად, პაციენტის თანმხლები დაავადებების, სამედიცინო ისტორიისა და ბიოფსიასთან დაკავშირებული რისკების გათვალისწინებით.

ჰეპატოტოქსიურობის რისკ-ფაქტორებია ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარების ისტორია, შრატში ღვიძლის ფერმენტების დონის მუდმივი მატება, ღვიძლის დაავადების ისტორია, გენეტიკურად გადამდები ღვიძლის დაავადების ოჯახური ისტორია, შაქრიანი დიაბეტი, სიმსუქნე, ჰეპატოტოქსიკური სამკურნალო საშუალებების ან ქიმიკატების მნიშვნელოვანი ზემოქმედების ისტორია და მეთოტრექსატით ხანგრძლივი მკურნალობა.

მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს ჰეპატოტოქსიკური სამკურნალო საშუალებები არ უნდა იქნას გამოყენებული დამატებით, თუ ეს აბსოლუტურად აუცილებელი არ არის. თავი უნდა აარიდოთ ალკოჰოლის მოხმარებას (იხილეთ ნაწილები ,,უკუჩვენებები“ და „ურთიერთქმედება სხვა სამკურნალო საშუალებებთან და ურთიერთქმედების სხვა ფორმები“).

პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად იყენებენ სხვა ჰეპატოტოქსიკურ სამკურნალო საშუალებებს, უნდა ჩატარდეს შრატში ღვიძლის ფერმენტების დონის ფრთხილად მონიტორინგი.

ინსულინდამოკიდებული შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტებში განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო, რადგან იზოლირებულ შემთხვევებში, მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს, ღვიძლის ციროზი შეიძლება განვითარდეს შრატში ტრანსამინაზების დონის ზრდის გარეშე.

5. თირკმლის ფუნქციის/შრატის კრეატინინის დონის მონიტორინგი:

თირკმლის ფუნქციის მონიტორინგი უნდა მოხდეს თირკმლის ფუნქციური ტესტებისა და შარდის ანალიზის მეშვეობით.

თუ შრატის კრეატინინი მომატებულია, დოზა უნდა შემცირდეს. შრატის კრეატინინის 2 მგ/დლ-ზე მეტი მაჩვენებლის და შრატის კრეატინინის კლირენსის 60 მლ/წთ-ზე ნაკლები მაჩვენებლის შემთხვევაში, მეთოტრექსატით მკურნალობა არ უნდა ჩატარდეს.

თირკმლის შესაძლო უკმარისობის შემთხვევაში (მაგ., ხანდაზმულ პაციენტებში) საჭიროა უფრო მჭიდრო მონიტორინგი. ეს განსაკუთრებით ეხება იმ შემთხვევაში, თუ ერთდროულად მიიღება სამკურნალო საშუალებები, რომლებიც გავლენას ახდენენ მეთოტრექსატის გამოყოფაზე, იწვევენ თირკმლის დაზიანებას (მაგ., არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები) ან რომლებმაც პოტენციურად შეიძლება გამოიწვიონ სისხლის წარმოქმნის დარღვევა.

6. სასუნთქი სისტემა:

პაციენტის გამოკვლევა ფილტვის შესაძლო დისფუნქციის დასადგენად, ფილტვის ფუნქციის შეფასება ფილტვის დაავადებაზე ეჭვის შემთხვევაში (მაგ., ინტერსტიციული პნევმონია), განსაკუთრებით თუ პირველი გამოკვლევიდან არსებობს შესაბამისი საცნობარო მაჩვენებლები.

საჭიროა უფრო ხშირი შემოწმება

• მკურნალობის საწყის ფაზაში

• დოზის შეცვლისას

• ეპიზოდების დროს, როდესაც სისხლში მეთოტრექსატის დონის მომატების რისკი იზრდება (მაგ., დეჰიდრატაცია, თირკმლის ფუნქციის დარღვევა, თანმხლები მედიკამენტების დამატებითი ან გაზრდილი დოზები, როგორიცაა არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები).

გამოყენება ხანდაზმულებში

ხანდაზმული პაციენტები უნდა გამოიკვლიონ მოკლე ინტერვალებით ტოქსიკურობის ადრეული ნიშნების გამოსავლენად. მეთოტრექსატის დოზა უნდა დარეგულირდეს ხანდაზმული ასაკისა და ღვიძლისა და თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების გამო (იხ. ნაწილი 4.2).

ბავშვები და მოზარდები

ბავშვებსა და მოზარდებში მეთოტრექსატი უნდა დაინიშნოს მხოლოდ ექიმების მიერ, რომლებსაც აქვთ საკმარისი გამოცდილება ამ დაავადებების მკურნალობაში.

ნატრიუმის შემცველობა

ეს სამკურნალო პროდუქტი შეიცავს 1 მმოლზე (23 მგ) ნაკლებ ნატრიუმს დოზაზე, ანუ არსებითად „ნატრიუმისგან თავისუფალია“.

გავლენა ავტომობილის მართვისა და მექანიზმების გამოყენების უნარზე

მეთოტრექსატს მცირე გავლენა აქვს ავტომობილის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე. მკურნალობის დროს შეიძლება განვითარდეს ცენტრალური ნერვული სისტემის (ცნს) სიმპტომები, როგორიცაა დაღლილობა და დაბნეულობა.

ფერტილობა, ორსულობა და ლაქტაცია

რეპროდუქციული პოტენციალის მქონე ქალები / კონტრაცეფცია ქალებში

მეთოტრექსატით თერაპიის დროს ქალები არ უნდა დაორსულდნენ და მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს და მისი დასრულებიდან სულ მცირე 6 თვის განმავლობაში უნდა იქნას გამოყენებული ეფექტური კონტრაცეფცია (იხ. ნაწილი ,,სპეციალური გაფრთხილებები და უსფართხოების ზომები გამოყენებისას’’). თერაპიის დაწყებამდე რეპროდუქციული პოტენციალის მქონე ქალები უნდა იყვნენ ინფორმირებულნი მეთოტრექსატთან დაკავშირებული მალფორმაციების რისკის შესახებ და ნებისმიერი არსებული ორსულობა უნდა გამოირიცხოს შესაბამისი ზომების მიღებით, მაგალითად, ორსულობის ტესტით. მკურნალობის დროს ორსულობის ტესტები უნდა განმეორდეს კლინიკური საჭიროებისამებრ (მაგალითად, კონტრაცეფციის ნებისმიერი შესვენების შემდეგ).

რეპროდუქციული პოტენციალის მქონე ქალ პაციენტებს უნდა მიეწოდოთ კონსულტაცია ორსულობის პრევენციისა და დაგეგმვის შესახებ.

კონტრაცეფცია მამაკაცებში

უცნობია, წარმოდგენილია თუ არა მეთოტრექსატი სპერმაში. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ მეთოტრექსატი გენოტოქსიკურია, ამიტომ სპერმატოზოიდებზე გენოტოქსიკური ზემოქმედების რისკის სრულად გამორიცხვა შეუძლებელია. შეზღუდული კლინიკური მტკიცებულებები არ მიუთითებს მამის მიერ მეთოტრექსატის დაბალი დოზის (კვირაში 30 მგ-ზე ნაკლები) მიღების შემდეგ მალფორმაციების ან აბორტის რისკის ზრდაზე. უფრო მაღალი დოზების შემთხვევაში, მამის მიერ ზემოქმედების შემდეგ მალფორმაციების ან აბორტის რისკის შესაფასებლად საკმარისი მონაცემები არ არსებობს.

სიფრთხილის ზომების სახით, სქესობრივად აქტიურ მამრობითი სქესის პაციენტებს ან მათ მდედრობითი სქესის პარტნიორებს ურჩევენ გამოიყენონ საიმედო კონტრაცეფცია მამრობითი სქესის პაციენტის მკურნალობის დროს და მეთოტრექსატის შეწყვეტიდან სულ მცირე 3 თვის განმავლობაში. მამაკაცებმა არ უნდა გაიარონ სპერმა თერაპიის დროს ან მეთოტრექსატის შეწყვეტიდან 3 თვის განმავლობაში.

ორსულობა

მეთოტრექსატი უკუნაჩვენებია ორსულობის დროს (იხ. ნაწილი ,,უკჩვენებები’’). თუ ორსულობა დგება მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს და ექვს თვემდე პერიოდში, უნდა მიეცეთ სამედიცინო რჩევა მკურნალობასთან დაკავშირებული ბავშვზე მავნე ზემოქმედების რისკის შესახებ და უნდა ჩატარდეს ულტრაბგერითი გამოკვლევები ნაყოფის ნორმალური განვითარების დასადასტურებლად.

ცხოველებზე ჩატარებულ კვლევებში მეთოტრექსატმა აჩვენა რეპროდუქციული ტოქსიკურობა, განსაკუთრებით პირველი ტრიმესტრის განმავლობაში. მეთოტრექსატმა აჩვენა ტერატოგენული ეფექტი ადამიანებში; ცნობილია, რომ ის იწვევს ნაყოფის სიკვდილს და/ან თანდაყოლილ ანომალიებს (მაგ., ქალა-სახის, გულ-სისხლძარღვთა, ცენტრალური ნერვული სისტემის და კიდურების).

მეთოტრექსატი არის ძლიერი ტერატოგენი ადამიანის ორგანიზმში, რომელიც ორსულობის დროს ზემოქმედების შემთხვევაში ზრდის სპონტანური აბორტების, საშვილოსნოსშიდა ზრდის შეფერხების და თანდაყოლილი მანკების რისკს.

• სპონტანური აბორტები დაფიქსირდა ორსული ქალების 42.5%-ში, რომლებიც იღებდნენ მეთოტრექსატის დაბალი დოზით მკურნალობას (30 მგ/კვირაში ნაკლები), შედარებით 22.5%-იან მაჩვენებელთან, რომლებიც იღებდნენ მეთოტრექსატის გარდა სხვა პრეპარატებს.

• ძირითადი თანდაყოლილი დეფექტები გამოვლინდა ორსულობის დროს მეთოტრექსატის დაბალი დოზით მკურნალობის (30 მგ/კვირაში ნაკლები) მქონე ქალებში ცოცხლად დაბადებულთა 6.6%-ში, შედარებით მეთოტრექსატის გარდა სხვა პრეპარატებთან მყოფ ცოცხლად დაბადებულთა დაახლოებით 4%-თან.

ორსულობის დროს მეთოტრექსატის 30 მგ/კვირაში მეტი დოზით მიღების შესახებ არასაკმარისი მონაცემებია ხელმისაწვდომი, თუმცა მოსალოდნელია სპონტანური აბორტების და თანდაყოლილი მანკების უფრო მაღალი მაჩვენებლები.

მეთოტრექსატის ჩასახვამდე მიღების შეწყვეტის შემთხვევაში, აღწერილია ნორმალური ორსულობები.

ძუძუთი კვება

რადგან მეთოტრექსატი გადადის დედის რძეში და შეიძლება გამოიწვიოს ტოქსიკურობა მეძუძურ ბავშვებში, მკურნალობა უკუნაჩვენებია ძუძუთი კვების დროს (იხ. ნაწილი ,,უკუჩვენებები“). თუ მეთოტრექსატის გამოყენება ძუძუთი კვების პერიოდში აუცილებელი გახდება, მკურნალობის დაწყებამდე უნდა შეწყდეს ძუძუთი კვება.

ფერტილობა

მეთოტრექსატი გავლენას ახდენს სპერმატოგენეზსა და ოოგენეზზე და შეიძლება შეამციროს ფერტილობა. ადამიანებში, მეთოტრექსატი იწვევს ოლიგოსპერმიას, მენსტრუალური დისფუნქციას და ამენორეას. ეს ეფექტები, როგორც ჩანს, შექცევადია თერაპიის შეწყვეტის შემდეგ, შემთხვევათა უმრავლესობაში.

ურთიერთქმედება სხვა სამკურნალო საშუალებებთან და ურთიერთქმედების სხვა ფორმები

აზოტის ოქსიდის გამოყენება აძლიერებს მეთოტრექსატის ეფექტს ფოლატის მეტაბოლიზმზე, რაც იწვევს ტოქსიკურობის გაზრდას, როგორიცაა მძიმე, არაპროგნოზირებადი მიელოსუპრესია და სტომატიტი. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ეფექტი შეიძლება შემცირდეს კალციუმის ფოლინატის მიღებით, თავიდან უნდა იქნას აცილებული აზოტის ოქსიდისა და მეთოტრექსატის ერთდროული გამოყენება.

L-ასპარაგინაზა ანეიტრალებს მეთოტრექსატის ეფექტებს მეთოტრექსატთან ერთად მიღებისას.

ცხოველებზე ჩატარებულმა ექსპერიმენტებმა აჩვენა, რომ არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები (აასპ), მათ შორის სალიცილის მჟავა, ამცირებენ მეთოტრექსატის მილაკოვან სეკრეციას და შესაბამისად ზრდიან მის ტოქსიკურ ეფექტებს.

ამიტომ, ამ სამკურნალო საშუალებების მეთოტრექსატის დაბალ დოზებთან ერთად მიღება სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული. არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატებისა და მეთოტრექსატის ერთდროული გამოყენებისას, განსაკუთრებით მაღალი დოზებით, აღწერილია სერიოზული გვერდითი მოვლენები, მათ შორის სიკვდილი, ძვლის ტვინის მძიმე და უეცარი სუპრესია, აპლასტიური ანემია და კუჭ-ნაწლავის ტოქსიკურობა.

რისკ-ფაქტორების არსებობისას, მაგალითად, თირკმლის ფუნქციის დარღვევის შემთხვევაში, არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებების და მეთოტრექსატის ერთდროული გამოყენება არ არის რეკომენდებული.

მეთოტრექსატისა და დისტროფიული ანტირეცეპტივების (DMARDs) (მაგ. ოქროს მარილები, პენიცილამინი, ჰიდროქსიქლოროქინი, სულფასალაზინი, აზათიოპრინი, ციკლოსპორინი) კომბინირებული გამოყენება არ არის შესწავლილი და მეთოტრექსატის ტოქსიკურობის გაზრდა არ არის გამორიცხული.

პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორებთან (ომეპრაზოლი, პანტოპრაზოლი, ლანსოპრაზოლი) ერთდროულმა მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს მეთოტრექსატის თირკმლისმიერი ელიმინაციის შეფერხება ან დათრგუნვა და შეიძლება გამოიწვიოს მეთოტრექსატის პლაზმური დონის მომატება ტოქსიკურობის კლინიკური ნიშნებითა და სიმპტომებით. სიფრთხილეა საჭირო თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში.

მეთოტრექსატის ჰეპატოტოქსიურობა შეიძლება გაიზარდოს ალკოჰოლის რეგულარული მოხმარების დროს ან სხვა ჰეპატოტოქსიური სამკურნალო საშუალებების, მაგალითად, აზათიოპრინის, ლეფლუნომიდის, რეტინოიდების, სულფასალაზინის მიღებისას. პაციენტები, რომლებიც იღებენ დამატებით ჰეპატოტოქსიურ სამკურნალო საშუალებებს, უნდა იმყოფებოდნენ ყურადღებით მონიტორინგის ქვეშ. მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს თავი უნდა აარიდოთ ალკოჰოლის მიღებას.

შემდეგმა სამკურნალო საშუალებებმა შეიძლება გაზარდოს მეთოტრექსატის ბიოშეღწევადობა (დოზის არაპირდაპირი ზრდა) და მისი ტოქსიკურობა პლაზმის ცილებთან შეკავშირებული მეთოტრექსატის გამოდევნის გამო: ამიდოპირინის წარმოებულები, პარა-ამინობენზოის მჟავა, ბარბიტურატები, დოქსორუბიცინი, პერორალური კონტრაცეპტივები, ფენილბუტაზონი, ფენიტოინი, პრობენეციდი, სალიცილატები, სულფონამიდები, ტეტრაციკლინები, დამამშვიდებლები, სულფონილშარდოვანას წარმოებულები, პენიცილინები, პრისტინამიცინი და ქლორამფენიკოლი. მეთოტრექსატთან ერთდროული გამოყენება უნდა მოხდეს ყურადღებით მონიტორინგის ქვეშ.

შემდეგმა სამკურნალო საშუალებებმა შეიძლება გამოიწვიოს მილაკოვანი სეკრეციის შემცირება და შესაბამისად, მეთოტრექსატის ტოქსიკურობის გაზრდა (დოზის არაპირდაპირი გაზრდით), განსაკუთრებით დაბალი დოზების დროს: პარაამინოჰიპური მჟავა, არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები, პრობენეციდი, სალიცილატები, სულფონამიდები და სხვა სუსტი ორგანული მჟავები. ამიტომ, მეთოტრექსატთან ერთდროული გამოყენება უნდა მოხდეს ყურადღებით მონიტორინგის ქვეშ. ცალკეულ შემთხვევებში, პენიცილინებსა და სულფონამიდებს შეუძლიათ მეთოტრექსატის თირკმლის კლირენსის შემცირება, რის შედეგადაც შესაძლებელია მეთოტრექსატის შრატის კონცენტრაციის მომატება ჰემატოლოგიური და კუჭ-ნაწლავის ტოქსიკურობის ერთდროული გამოვლენით.

ციპროფლოქსაცინი ამცირებს თირკმლის მილაკოვან სეკრეციას. ამ სამკურნალო პრეპარატთან ერთად მეთოტრექსატის გამოყენება უნდა მოხდეს ყურადღებით მონიტორინგის ქვეშ.

პერორალურმა ანტიბიოტიკებმა, როგორიცაა ტეტრაციკლინები, ქლორამფენიკოლი და არაშეწოვადი ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკები, შეიძლება შეამცირონ მეთოტრექსატის ნაწლავში შეწოვა ან ხელი შეუშალონ ენტეროჰეპატურ ცირკულაციას ნაწლავის ფლორის ინჰიბირების ან ბაქტერიული მეტაბოლიზმის დათრგუნვის გამო.

ძვლის ტვინზე უარყოფითი ზეგავლენის მქონე სამკურნალო საშუალებებით (მაგ., ამიდოპირინის წარმოებულები, ქლორამფენიკოლი, ფენიტოინი, პირიმეთამინი, სულფონამიდები, ტრიმეტოპრიმ-სულფამეტოქსაზოლი, ციტოსტატიკები) მკურნალობისას გასათვალისწინებელია მეთოტრექსატით მკურნალობის შედეგად გამოწვეული ჰემატოპოეტური დარღვევების განვითარების შესაძლებლობა.

ფოლატის დეფიციტის გამომწვევ სამკურნალო საშუალებებთან (მაგ., სულფონამიდები, ტრიმეტოპრიმ-სულფამეტოქსაზოლი) ერთდროულმა მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს მეთოტრექსატის ტოქსიკურობის გაზრდა. ამიტომ, განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს ფოლიუმის მჟავას დეფიციტის არსებობას.

მეორეს მხრივ, ფოლიუმის მჟავას შემცველი სამკურნალო საშუალებების ან ფოლიუმის მჟავას ან მისი წარმოებულების შემცველი ვიტამინის პრეპარატების ერთდროულმა მიღებამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს მეთოტრექსატის ეფექტურობაზე. მიუხედავად იმისა, რომ მეთოტრექსატისა და სულფასალაზინის კომბინაციამ შეიძლება გაზარდოს მეთოტრექსატის ეფექტურობა სულფასალაზინის მიერ ფოლიუმის მჟავას სინთეზის ინჰიბირების გზით, რაც იწვევს გვერდითი რეაქციების განვითარების რისკის ზრდას,

ეს შემთხვევები მხოლოდ ერთ პაციენტში დაფიქსირდა რამდენიმე კვლევაში.

მეთოტრექსატმა შეიძლება შეამციროს თეოფილინის კლირენსი. ამიტომ, მეთოტრექსატთან ერთად მიღებისას უნდა კონტროლდებოდეს სისხლში თეოფილინის დონე.

მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს უნდა მოერიდოთ კოფეინის ან თეოფილინის შემცველი სასმელების (ყავა, კოფეინიანი გამაგრილებელი სასმელები, შავი ჩაი) ჭარბ მოხმარებას, რადგან მეთოტრექსატის ეფექტურობა შეიძლება შემცირდეს მეთოტრექსატსა და მეთილქსანთინებს შორის ადენოზინის რეცეპტორების დონეზე შესაძლო ურთიერთქმედების გამო.

მეთოტრექსატისა და ლეფლუნომიდის კომბინირებული გამოყენება შეიძლება გაზარდოს პანციტოპენიის რისკი.

მეთოტრექსატი იწვევს მერკაპტოპურინების პლაზმური კონცენტრაციის ზრდას. ამიტომ,

მათი კომბინაცია შეიძლება მოითხოვდეს დოზის კორექციას.

ტრიამტერენისა და მეთოტრექსატის ერთდროული მიღებისას აღინიშნა ძვლის ტვინის სუპრესია და ფოლატის დაბალი დონე.

ამიოდარონმა გამოიწვია კანის დაზიანებების დაწყლულება პაციენტებში, რომლებიც ფსორიაზის სამკურნალოდ მეთოტრექსატს იღებდნენ.

კანის კიბო აღინიშნა ფსორიაზის მქონე ზოგიერთ პაციენტში, რომლებიც მეთოტრექსატით და PUVA თერაპიის დროს მკურნალობდნენ.

მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს სხივურმა თერაპიამ შეიძლება გაზარდოს რბილი ქსოვილების ან ძვლების ნეკროზის რისკი.

ცოცხალი ვაქცინებით ვაქცინაცია არ უნდა ჩატარდეს მეთოტრექსატით მკურნალობის დროს (იხ. ნაწილი ,,სპეციალური გაფრთხილებები და უსაფრთხოების ზომები გამოყენებისას“).

ნაჩვენებია, რომ ლევეტირაცეტამის მეთოტრექსატთან ერთად მიღება ამცირებს მეთოტრექსატის კლირენსს, რაც იწვევს მეთოტრექსატის სისხლში კონცენტრაციის გაზრდას/ხანგრძლივობას პოტენციურად ტოქსიკურ დონემდე. მეთოტრექსატის და ლევეტირაცეტამის სისხლში დონეები ყურადღებით უნდა იქნას მონიტორინგი იმ პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად მკურნალობენ ამ ორ პრეპარატს.

4.9 დოზის გადაჭარბება

ა) დოზის გადაჭარბების სიმპტომები

მარკეტინგის შემდგომმა გამოცდილებამ აჩვენა, რომ მეთოტრექსატის დოზის გადაჭარბება ძირითადად პერორალური მიღების შემდეგ, ასევე ინტრავენური ან კუნთში შეყვანის შემდეგაც ხდებოდა. პერორალური დოზის გადაჭარბების 17 შემთხვევაში, ყოველკვირეული დოზა შემთხვევით იქნა მიღებული ყოველდღიურად (ერთჯერადი დოზის სახით ან რამდენიმე დოზად გაყოფილი).

მეთოტრექსატის გვერდითი ტოქსიკური ეფექტები ძირითადად მოქმედებს ჰემატოპოეტურ და კუჭ-ნაწლავის სისტემაზე. სიმპტომები მოიცავს ლეიკოციტოპენიას, თრომბოციტოპენიას, ანემიას, პანციტოპენიას, ნეიტროპენიას, ძვლის ტვინის დათრგუნვას, მუკოზიტს, სტომატიტს, პირის ღრუს წყლულებს, გულისრევას, ღებინებას, კუჭ-ნაწლავის წყლულებს და კუჭ-ნაწლავის სისხლდენას. ზოგიერთ პაციენტს დოზის გადაჭარბების ნიშნები არ აღენიშნებოდა.

არსებობს ცნობები სეფსისის, სეპტიური შოკის, თირკმლის უკმარისობის და აპლასტიური ანემიის გამო გარდაცვალების შემთხვევების შესახებ.

ბ) დოზის გადაჭარბების მკურნალობა

კალციუმის ფოლინატი წარმოადგენს სპეციფიკურ ანტიდოტს მეთოტრექსატის არასასურველი ტოქსიკური ეფექტების გასანეიტრალებლად.

შემთხვევითი დოზის გადაჭარბების შემთხვევაში, კალციუმის ფოლინატის დოზა, რომელიც ტოლია ან აღემატება მეთოტრექსატის გამომწვევ დოზას, უნდა შეიყვანოთ ინტრავენურად ან კუნთში 1 საათის განმავლობაში და დოზირება გაგრძელდეს მანამ, სანამ მეთოტრექსატის დონე შრატში 10-7 მოლ/ლ-ზე ნაკლები არ გახდება.

თუ ლეიკოციტები მცირდება მეთოტრექსატის დაბალი დოზებით, მაგალითად, კალციუმის ფოლინატის 6-12 მგ შეყვანა შესაძლებელია ინტრავენურად ან კუნთში რაც შეიძლება მალე, ფოლინატის შეყვანა უნდა განმეორდეს რამდენჯერმე (მინიმუმ 4-ჯერ) იგივე დოზებით, 3-6 საათის ინტერვალით. მეთოტრექსატისა და კალციუმის ფოლინატის გამოყენებას შორის დროის ინტერვალის ზრდასთან ერთად, ამ უკანასკნელის ეფექტურობა მცირდება. კალციუმის ფოლინატის ოპტიმალური დოზისა და გამოყენების ხანგრძლივობის დასადგენად, აუცილებელია მეთოტრექსატის პლაზმური კონცენტრაციის მონიტორინგი.

დოზის გადაჭარბების შემთხვევაში, თირკმლის მილაკებში მეთოტრექსატის და/ან მისი მეტაბოლიტების დალექვის თავიდან ასაცილებლად, შესაძლოა საჭირო გახდეს ჰიდრატაცია და შარდის გატუტიანება.

თუ ინტოქსიკაცია გამოწვეულია ელიმინაციის მნიშვნელოვნად დაგვიანებით (მეთოტრექსატის შრატის დონე), მაგალითად, თირკმლის მწვავე უკმარისობის შედეგად, შეიძლება განიხილებოდეს ჰემოდიალიზი და/ან ჰემოპერფუზია.

მაღალი ნაკადის დიალიზატორის გამოყენებით მწვავე, წყვეტილი ჰემოდიალიზის დროს აღწერილია მეთოტრექსატის ეფექტური კლირენსი.

არც ჰემოდიალიზი და არც პერიტონეალური დიალიზი არ აუმჯობესებს მეთოტრექსატის ელიმინაციას.

განსაკუთრებული სიფრთხილის ზომები განადგურებისთვის და სხვა დამუშავებისთვის

დამუშავებისა და განადგურების მეთოდი უნდა შეესაბამებოდეს სხვა ციტოტოქსიკური პრეპარატების მეთოდებს, ადგილობრივი მოთხოვნების შესაბამისად. ორსულობის დროს სამედიცინო პერსონალმა არ უნდა მართოს და/ან გამოიყენოს მეთოტრექსატი.

მეთოტრექსატი განკუთვნილია ერთჯერადი გამოყენებისთვის. ხსნარის ნებისმიერი გამოუყენებელი რაოდენობა უნდა გადაიღვაროს.

ნებისმიერი გამოუყენებელი სამკურნალო პროდუქტი ან ნარჩენი მასალა უნდა გადაიღვაროს ციტოტოქსიკური პრეპარატების შესახებ ადგილობრივი მოთხოვნების შესაბამისად.

შეუთავსებლობა

თავსებადობის კვლევების არარსებობის შემთხვევაში, ეს სამკურნალო პროდუქტი არ უნდა შეერიოს სხვა სამკურნალო პროდუქტებს.

კონტეინერის ბუნება და შემადგენლობა

ყუთი პვქ/პეთ/პე-ის ერთი ბლისტერით, რომელიც შეიცავს ერთ უფერო შუშის მზა შპრიცს, 1.0 მლ ტევადობით, რომელიც შეიცავს 1.0 მლ საინექციო ხსნარს და ერთ ბლისტერს სტერილური ნემსით კანქვეშა შეყვანისთვის.

ყუთი პვქ/პეთ/პე-ის ერთი ბლისტერით, რომელიც შეიცავს ერთ უფერო შუშის მზა შპრიცს, 2.25 მლ ტევადობით, რომელიც შეიცავს 1.5 მლ საინექციო ხსნარს და ერთ ბლისტერს სტერილური ნემსით კანქვეშა შეყვანისთვის.

ყუთი პვქ/პეთ/პე-ის ერთი ბლისტერით, რომელიც შეიცავს ერთ უფერო შუშის მზა შპრიცს, 2.25 მლ ტევადობით, რომელიც შეიცავს 2.0 მლ საინექციო ხსნარს და ერთ ბლისტერს სტერილური ნემსით კანქვეშა შეყვანისთვის.

შენახვის განსაკუთრებული სიფრთხილის ზომები

შეინახეთ 25°C-ზე დაბალ ტემპერატურაზე, ორიგინალ შეფუთვაში, სინათლისგან დასაცავად.

ვარგისობის ვადა

კომერციული შეფუთვის შემდეგ - 2 წელი

პირველი გახსნის შემდეგ - დაუყოვნებლივ გამოიყენეთ. იხილეთ განყოფილება „განკარგვის განსაკუთრებული სიფრთხილის ზომები“.

ლეგალური სტატუსი

ფარმაცევტული პროდუქტის ჯგუფი II, გაიცემა ფორმა №3 რეცეპტით